| Meetperiode | Fryslân | Nederland |
|---|---|---|
| 2019 | 125 | 3.995 |
| 2020 | 130 | 3.890 |
| 2021 | 120 | 4.265 |
| 2022 | 110 | 4.245 |
| 2023 | 155 | 4.780 |
| 2024 | 150 | 4.315 |
| 2025 | 105 | 3.740 |
Het CBS telt vestigingen bij de oprichting van een nieuw bedrijf. Een extra locatie van een voortgezet bedrijf valt daarbuiten. Tot en met 2023 definitief, 2024 nader voorlopig en 2025 voorlopig. Aantallen zijn afgerond. CBS StatLine 83631NED; selectie 405900, PV21.
De meetpunten voor Fryslân
Het verloop in Fryslân begint bij 125 in 2019 en bereikt 105 in 2025. In volgorde van de meetpunten zijn de tussenstappen +5, -10, -10, +45, -5, -45 oprichtingen. De grootste absolute stap voor Architecten-, ingenieursbureaus e.d. valt tussen 2022 (110) en 2023 (155). In deze selectie geldt 2025 met 105 als laagste meetpunt, en 2023 met 155 als hoogste. De eindwaarde ligt daarmee 50 onder dat maximum en 0 boven het minimum van Fryslân.
Hoe verhoudt Architecten-, ingenieursbureaus e.d. zich tot het gebied?
Van 2019 tot 2025 verschoof het totaal voor Fryslân van 5.630 naar 5.555 oprichtingen. De verandering binnen Architecten-, ingenieursbureaus e.d. was -20, bij een totale regionale beweging van -75. In 2019 kwam de categorie daarmee uit op 2,22 procent van Fryslân en in 2025 op 1,89 procent. Binnen dezelfde regio heeft Groothandel en handelsbemiddeling een bijna zo grote telling (105), vanuit 140 bij het eerste meetpunt. Sommige branchegroepen binnen de bron overlappen; deze twee categorieën zijn apart vergeleken.
Hoeveel openingen per honderd bestaande vestigingen?
Een tweede CBS-tabel geeft het aantal bestaande vestigingen van Architecten-, ingenieursbureaus e.d. op 1 januari 2025: 1.990 in Fryslân en 56.670 in Nederland. De oprichtingenstatistiek telt vestigingen bij de oprichting van een nieuw bedrijf. Gedurende 2025 staan respectievelijk 105 en 3.740 van zulke oprichtingen geregistreerd. Per honderd vestigingen aan het begin van het jaar komt dat neer op 5,28 voor Fryslân en 6,6 landelijk. Voor een wervingsbrief over openingen is dat een andere maat dan het absolute aantal 105. De verhouding bevat geen individuele kandidaten of contactadressen.
Op 1 januari 2026 staan er 2.025 vestigingen van Architecten-, ingenieursbureaus e.d. in Fryslân. Het verschil met 1 januari 2025 bedraagt +35 vestigingen. Zet die verandering naast de 105 openingen in Fryslân. Ook landelijk wijkt de verandering in de stand (+1.435) af van het aantal oprichtingen (3.740). Verhuizingen, opheffingen en wijzigingen in de registratie kunnen de stand mede beïnvloeden. De twee metingen leveren daardoor geen berekende lijst van stoppers op.
Van Fryslân naar de landelijke reeks
Voor heel Nederland bedraagt Architecten-, ingenieursbureaus e.d. in 2025 3.740 oprichtingen; in 2019 waren het er 3.995. De landelijke beweging over dat venster komt neer op -6,4%, tegenover -16% voor Fryslân. In absolute aantallen ligt Nederland -255 ten opzichte van de beginmeting. Het aandeel van Fryslân in de nationale reeks gaat van 3,13 naar 2,81 procent. Dat verloopt niet noodzakelijk in dezelfde richting als het aandeel van Architecten-, ingenieursbureaus e.d. binnen het regionale totaal van 5.555.
Welke gebieden lijken op de eindstand?
Onder de 12 vergelijkbare gebieden met een positieve meetwaarde voor Architecten-, ingenieursbureaus e.d. en een beschikbare beginmeting zijn er 8 met een hogere eindstand dan Fryslân. De stand van 105 is binnen deze selectie niet gedeeld. Het dichtst in absolute aantallen komt Flevoland met 85, gevolgd door Groningen met 125. Relatief aan het eigen regionale totaal lopen de andere gebieden van 1,54 procent in Noord-Holland tot 2,33 procent in Zeeland. Ter vergelijking staat Fryslân op 1,89 procent voor Architecten-, ingenieursbureaus e.d..
Een aanleiding zoeken om ondernemers te spreken
Leg een netwerkpartner uit Fryslân bij een intake twee groepen voor: de nieuwe vestigingen binnen Architecten-, ingenieursbureaus e.d. (CBS, 2025: 105) en die binnen Groothandel en handelsbemiddeling (105). Vraag welke ervaringen bij een opening in elk werkveld terugkomen. Komen de geïnteresseerden zelf uit Fryslân, of zou juist Flevoland een logischer gespreksgebied zijn? Voor Architecten-, ingenieursbureaus e.d. telt deze bron vestigingen bij de oprichting van een nieuw bedrijf. Een gewone extra locatie van een voortgezet bedrijf valt buiten deze reeks. Houd eigenaar, vestiging en vrijwillig aangemelde kandidaat apart op de gesprekslijst.


